महाराष्ट्राचा नकाशा बदलणार – नव्याने २० जिल्हे आणि ८१ तालुके निर्माण होणार
महाराष्ट्र राज्याच्या प्रशासकीय रचनेत मोठा बदल होण्याची शक्यता आहे. राज्य सरकारकडे २० नवीन जिल्हे आणि तब्बल ८१ नवीन तालुक्यांच्या निर्मितीचा प्रस्ताव सादर करण्यात आला आहे. या बदलामुळे भविष्यात महाराष्ट्राचा नकाशा बदलण्याची शक्यता असून स्थानिक विकास आणि प्रशासन अधिक सक्षम होईल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.
प्रस्तावाची गरज आणि उद्दिष्ट
नवीन जिल्हे व तालुके निर्माण करण्यामागील उद्दिष्ट म्हणजे प्रशासकीय सोयीसाठी लोकांना शासनसेवा अधिक जवळून उपलब्ध करून देणे. अनेक मोठ्या जिल्ह्यांमध्ये लोकसंख्या व भौगोलिक विस्तार वाढल्याने नागरिकांना शासकीय कार्यालयांपर्यंत पोहोचण्यासाठी मोठा प्रवास करावा लागतो. या समस्येवर उपाय म्हणून लहान जिल्हे आणि नवीन तालुके तयार करून स्थानिक विकासाला गती देण्याचा सरकारचा विचार आहे.
महसूल मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांचे विधान
या प्रस्तावाबाबत महसूल मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांनी चंद्रपूर येथील पत्रकार परिषदेत माहिती दिली. त्यांनी सांगितले की, “महाराष्ट्रात नवीन जिल्हे व तालुके तयार करण्याचा प्रस्ताव सरकारकडे आहे. मात्र, याबाबतचा अंतिम निर्णय जनगणना झाल्यानंतरच घेतला जाईल. जनगणनेनंतर भौगोलिक परिस्थिती, लोकसंख्या व प्रशासनिक गरजांचा अभ्यास करून योग्य ती पावले उचलली जातील.”
महाराष्ट्रातील विद्यमान जिल्हे आणि तालुके
सध्या महाराष्ट्रात एकूण ३६ जिल्हे आणि ३५८ तालुके आहेत. मुंबई शहर जिल्हा हा विशेष आहे कारण या जिल्ह्यात एकही तालुका नाही. राज्यातील हे जिल्हे सहा महसूल विभागांमध्ये विभागले गेले आहेत – कोकण, पुणे, नाशिक, छत्रपती संभाजीनगर, अमरावती आणि नागपूर विभाग.
बदलामुळे होणारे फायदे
जर हा प्रस्ताव मंजूर झाला, तर महाराष्ट्राच्या प्रशासनिक रचनेत मोठा बदल घडणार आहे. जिल्हे आणि तालुके छोटे झाल्याने स्थानिक नागरिकांना शासनाच्या सेवा अधिक वेगाने आणि सुलभपणे मिळतील. त्याचबरोबर स्थानिक विकास, रोजगार निर्मिती, पायाभूत सुविधा आणि प्रशासनिक पारदर्शकता यांनाही गती मिळणार आहे.